Lokalisatie vs vertaling: wat het verschil betekent voor je softwarebudget

We hebben beide diensten ruim 20 jaar verkocht. Bij BeTranslated, het vertaalbedrijf waar Globaprom uit is voortgekomen, factureerden we vertaling per woord en lokalisatie per project, en we zagen slimme klanten de twee door elkaar halen op het moment van begroten. De vraag lokalisatie vs vertaling is niet academisch: ze bepaalt wat er in je offerte staat en wat je gebruikers krijgen. Ze weegt het zwaarst in meertalige softwareontwikkeling, waar de verkeerde aanname weer opduikt bij het afrekenen, in productie.

Kort gezegd: vertaal wanneer de lezer alleen moet begrijpen, en lokaliseer overal waar hij betaalt of tekent.

Wat is vertaling?

Vertaling is het omzetten van tekst van een brontaal naar een doeltaal. Een vertaler neemt je Nederlandstalige productomschrijving en maakt de Duitse, met behoud van betekenis, toon en terminologie. Het te leveren product is tekst.

De facturering volgt de tekst. Professionele vertaling wordt per bronwoord geprijsd, doorgaans 0,10 tot 0,25 dollar voor gangbare talenparen (2026), met gespecialiseerde content bovenin de bandbreedte. Je kunt de woorden in je product vandaag tellen en de factuur voorspellen, wat vertaling de best beheersbare regel maakt in elk meertalig budget.

Wat vertaling niet aanraakt, telt zwaarder voor de planning. Ze laat je datumnotaties, je prijzen, je foto's, je afrekenstroom en je juridische pagina's precies zoals ze waren. Een vertaald product is jouw product, woord voor woord, in een andere taal. Soms is dat alles wat een markt nodig heeft; het hangt ervan af wat de lezer daarna moet doen.

Wat is lokalisatie?

Lokalisatie (afgekort l10n, voor de tien letters tussen de l en de n) past een product aan één specifieke markt aan tot het aanvoelt alsof het daar is gemaakt. De tekst wordt vertaald als onderdeel van het werk, maar dat werk strekt zich uit tot alles rondom de tekst:

• De formats. Datums, tijden, getalscheiders, meeteenheden, papierformaten voor alles wat wordt afgedrukt.
• De typografie. Het Nederlands schrijft zijn decimalen met een komma en zijn duizendtallen met een punt (1.234,56), zet het euroteken vóór het bedrag met een spatie (€ 329,00) en gebruikt geen hoofdletter op elk woord in een kop. Het Engels doet al deze dingen anders. Een perfect vertaalde tekst die de Engelse notatie aanhoudt, leest als een vertaling, juist omdat hij er een is.
• Het geld. Lokale valuta, prijsweergave die past bij het recht en de gewoonte van de markt (btw inbegrepen of niet), en de betaalmiddelen die de markt echt gebruikt.
• Het beeld. Foto's, illustraties en kleurkeuzes die kloppen in de doelcultuur. Een model in een wintertrui verkoopt slecht in een markt waar het op dat moment zomer is.
• De UX-conventies. Volgorde van namen, adresformulieren, telefoonnotaties, aanspreekvormen, de paginastructuur die kopers verwachten.
• De juridische teksten. Teksten over consumentenrechten, verplichte vermeldingen, privacytaal die aansluit op het lokale recht in plaats van vertaalde Amerikaanse standaardtekst. Bij online verkoop moeten onder meer de kenmerken van het product, de prijs inclusief btw, bijkomende kosten, betaalmogelijkheden, leverinformatie, bedenktijd en de omgang met persoonsgegevens duidelijk beschikbaar zijn vóór de aankoop; voor veel online consumentenaankopen in Nederland geldt een wettelijke bedenktijd van 14 dagen, aldus Ondernemersplein.
• De toon. Om te beginnen het formaliteitsniveau. Duitse zakelijke kopers verwachten Sie; een getrouwe vertaling kan sociaal nog altijd verkeerd zijn.

De eenheid van lokalisatie is de markt. België maakt dat meteen duidelijk: één land, drie officiële talen (Nederlands, Frans, Duits) en een tweetalige hoofdstad. Je lokaliseert één keer voor Duitsland en blijft daarna nieuwe content naar het Duits vertalen zolang het product leeft.

Dat verklaart ook het geval dat teams het minst zien aankomen: twee markten kunnen dezelfde taal delen en tóch twee lokalisaties vragen. Een Vlaamse webshop en een Nederlandse lezen allebei Nederlands, maar Belgische en Nederlandse gebruikers komen andere betaalmiddelen, instanties en toezichthouders tegen: de Vlaming rekent doorgaans af met Bancontact en de Nederlander met iDEAL, de een heeft te maken met de FOD Financiën en de ander met de Belastingdienst, kmo hier is mkb daar, en elk valt onder een eigen toezichthouder (de Gegevensbeschermingsautoriteit tegenover de Autoriteit Persoonsgegevens). Vrijwel niets te hervertalen tussen nl-BE en nl-NL. Veel te lokaliseren.

Eén productpagina, vertaald vs. gelokaliseerd

Zo ziet het verschil eruit op één pagina. Neem een Vlaamse of Nederlandse webshop in keukenspullen die een keukenmachine verkoopt en de Amerikaanse markt betreedt.

Taal opent de deur. De gelokaliseerde details bepalen of iemand er ook doorheen loopt.

De vertaalde pagina leest als Engels en gedraagt zich Nederlands. Kopers verwoorden het probleem zelden; ze aarzelen op het moment van betalen, en aarzeling kost geld. In een enquête van CSA Research onder 8.709 consumenten in 29 landen koopt 76% liever producten met informatie in de eigen taal, en 40% koopt nooit op sites in een andere taal.

Taal opent de deur. De gelokaliseerde details bepalen of er iemand doorheen loopt.

Waar internationalisatie (i18n) past

Internationalisatie is de ingenieurslaag onder beide. De i18n (internationalisatie) bereidt de software zelf voor, zodat elke taal, elk schrift of elk format ondersteund kan worden zonder de code te herschrijven: tekst opgeslagen buiten de code, encoding die niet-Latijnse schriften overleeft, opmaak gestuurd door de locale, layouts die langere woorden verdragen. Die basis begint bij een tekencodering als UTF-8, dat de volledige Unicode-tekenset kan coderen.

Drie lagen, drie ritmes. Ingenieurs internationaliseren één keer. Een gemengd team lokaliseert één keer per markt. Taalkundigen vertalen opnieuw bij elke contentwijziging. De onderste laag overslaan bespaart niets; de kosten schuiven omhoog, want elke nieuwe markt betaalt dan eerst her-engineering voordat hij adaptatie kan betalen.

We schreven i18n uitgelegd voor niet-technici als begeleidend stuk, voor wie de ingenieurslaag in gewone taal wil.

Wat elk kost, en wanneer elk genoeg is

Vertaling valt onder de contentkosten. Tegen de tarieven hierboven komen een product en site van 20.000 woorden grofweg uit op 2.000 tot 5.000 dollar per taal, en die kosten keren terug naarmate de content verandert. Telbaar, en dus eenvoudig te begroten.

Lokalisatie valt onder de projectkosten. Boven op de vertaling komen de aanpassing van formats en betaalmiddelen, het werk aan het beeld, de juridische controle en de marktspecifieke kwaliteitsborging, afgebakend per markt in plaats van per woord. De eerste markt draagt de zwaarste last; de volgende kosten minder, omdat de aanpassingen herbruikbaar worden. Elk bureau dat lokalisatie puur per woord factureert, factureert vertaling en noemt het lokalisatie.

Een eerlijk oordeel, na twee decennia beide soorten offertes schrijven:

• Vertaling alleen is genoeg wanneer de lezer alleen hoeft te begrijpen: interne documentatie, supportcontent, technische handleidingen voor een vakpubliek dat al gewend is aan buitenlandse conventies.
• Lokalisatie verdient zichzelf terug overal waar gebruikers transacties doen of hun vertrouwen op het spel staat: afrekenen, prijzen, onboarding, formulieren, alles wat gereguleerd is, elk consumentenoppervlak op een concurrerende markt.
• Als het budget een keuze afdwingt, lokaliseer dan eerst het betaalpad en vertaal de rest.

Hoe dit uitpakt in software

Software scherpt het onderscheid aan, omdat code aannames doet die proza nooit hoeft te doen.

De interfaceteksten. Interfacetekst leeft in resourcebestanden en breekt op manieren die alinea's niet kennen. Een label dat in het Engels in zijn knop past, kan in het Duits overlopen: vertaalde tekst wordt in veel talen flink langer, en korte labels groeien het sterkst. Lokalisatie omvat het opsporen daarvan in de layoutcontrole; vertaling stopt bij de woorden.

De meervouden. "1 file, 2 files" werkt in het Engels omdat de CLDR-standaard er maar twee meervoudscategorieën voor definieert. Unicode CLDR definieert meerdere categorieën voor meervoudsvormen; in de CLDR-gegevens gebruikt het Arabisch de categorieën zero, one, two, few, many en other. Geen enkele vertaalde string redt logica die een Engelse "s" hardcodeert.

De schriften van rechts naar links. Het Arabisch en het Hebreeuws keren de leesrichting van het hele scherm om. Vertaling levert de woorden; lokalisatie, gebouwd op een correcte i18n, draait de navigatie en de leesvolgorde om en spiegelt de richtingsiconen.

De datums en getallen. Een levering beloofd voor 05/06 scheelt een maand tussen Antwerpen en Chicago: 5 juni hier, 6 mei daar. Een bedrag dat als 1.234,56 op je scherm staat, verschijnt als 1,234.56 in een Amerikaans systeem, en elke vorm lijkt op een typefout voor de andere lezer. Dit zijn opmaakbeslissingen op codeniveau, buiten het bereik van welke vertaler dan ook.

In productie loopt de tekstkant van dit alles door een vertaalmanagementsysteem(TMS) dat goedgekeurde strings terugvoert naar elke release. Hoe die lus van begin tot eind werkt, is het onderwerp van onze gids over vertaalpijplijnen.

Taaltags zijn waar veel meertalige opzetten misgaan. Onze hreflang-gids behandelt de syntaxis en de regels, en onze audit van 78 grote websites toont de fouten die grote merken nog steeds maken.

Veelgestelde vragen over lokalisatie en vertaling

Lever de versie die je markt echt verwacht

Vertel ons welke markten je betreedt en wat je product daar moet doen. Wij vertellen je waar vertaling volstaat, waar lokalisatie loont, en wat beide kosten, in een plan met vaste prijs dat we in enkele weken opleveren.

Vraag een offerte met vaste prijs aan →